डायलासिसभन्दा मृगौला प्रत्यारोपण  नै उपयुक्त

पछिल्लो समय नेपालमा मृगौला रोगको समस्या जटिल बन्दै गइरहेको छ । नेपालमा कूल जनसंख्याको १० प्रतिशत अर्थात् करीब ३० लाख मानिसमा कुनै न कुनै रुपमा मृगौलाको समस्या रहेको विभिन्न अध्ययन अनुसन्धानहरुले देखाएको छ । यीमध्ये तीन लाख मानिसको मृगौला बिग्रिरहेको छ । हरेक वर्ष नेपालमा मृगौलाका ३ हजार नयाँ बिरामीहरु थपिने गरेका छन् । यस्तै, ४ हजारभन्दा बढी नयाँ डायलासिस गर्नेहरु थपिने गरेका छन् । कतिपयको जीवनभरको कमाइ र घरजग्गा नै उपचारमा सकिएको छ । कतिको उपचारका कारण घरबारविहीन हुनुपर्ने मात्र भएको छैन विरामीको उपचार नै असफल भएका घटनाहरु हामी गाउँघरमा देख्न र सुन्न पाउँछौं । सोही कारण स्वस्थ भएपनि कम्तिमा वर्षको एकपटक मृगौला जाँच गर्न सर्वसाधारणलाई नेफ्रोलोजिस्ट डा. संजीव आचार्यले आग्रहसमेत गरेका छन् । यसै सेरोफेरोमा रहेर डा. आचार्यसँग खोजतलास साप्ताहिकका लागि राजु बस्नेतले गरेको संक्षिप्त कुराकानी ः
० मृगौला रोग कस्तो किसिमको रोग हो ?
मृगौला मानव शरीरको एउटा महत्वपूर्ण अंग हो । मृगौला रोग विभिन्न किसिमले हुन्छ ।
(क) अल्पकालिन रोग वा दिर्घकालिन रोग
(ख) लक्षणसहित वा लक्षण विहिन
(ग) साधारण उपचारमा निको हुने वा जटिल उपचार चाहिने ।
० मृगौला खराब हुनुको कारण के हुन सक्छ ?
— मधुमेह -Diabetes Mellitus_
— उच्च रक्तचाप -Hypertension_
— ग्लोमेरुलोनेप्राइटिस -Glomerulo Nephritis_
— संक्रमण -Infection_
— पानी फोकाको बंशाणुगत रोग -Polycystic kidney disease_
— मृगौलाको पत्थरी -Renal calculi_
— इन्टेस्टिसीयल नेफ्राइटिस (Intestitial Nephritis)
— ट्यूमर (Tumour)
— भास्कुलाइटिस -Vasculitis_
—पाइलोनेफ्राइटिस -Pyelonephritis_
० मृगौला कस्तो अवस्थामा प्रत्यारोपण गर्नुपर्ने हुन्छ ?
मृगौलाको दीर्घ रोग लागेर -CKD Stage V -Chronic Kidney Disease Stage Five_, सिकेडी स्टेज फाइभ पुगेपछि प्रत्यारोपण गर्नुपर्ने हुन्छ ।
० दुबै मृगौला पूर्णरुपमा ड्यामेज भएको खण्डमा डायलासिस र प्रत्यारोपण कुन गर्दा उपयुक्त हुन्छ ?
डायलासिस वा प्रत्यारोपणमा हामीले छान्नुपर्दा गर्न मिल्ने छ वा सकिन्छ भने प्रत्यारोपण उपयुक्त हो ।
० मृगौला प्रत्यारोपणपछि कस्ता कस्ता जोखिमहरु आइपर्न सक्छन् ?
मृगौला प्रत्यारोपणपछि शरीरले रिजेक्सन -Graft Rejection_ नगरोस् भनेर २ -३ थरी इम्युनो सप्रेसेन्ट औषधि जिवनभर खानुपर्छ  Immuno Suppresent को रगतको लेवल -Blood Level_ बेला बेलामा जाँच गराउनुपर्छ, औषधीको मात्रा मिलाउनुपर्छ ।
— Immuno Suppresants  ले शरीरको इम्युनिटी घटाउने हुन्छ । संक्रमणको जोखिम हुन्छ, यसले Blood Pressure, Blood Sugar बढाउन सक्छ ।
— Tumor / Malignancy  को जोखिम हुन्छ ।
० मृगौला बचाउ अभियानको कुरा के हो ?
मृगौला बचाउ अभियान एउटा गैरनाफामूलक संस्था हो । यसको उद्देश्यहरु निम्नानुसार छन् ः
— मृगौला सम्बन्धी जनचेतना जगाउने
— निःशुल्क मृगौला परिक्षण शिविर विभिन्न स्थानहरुमा संचालन गर्ने
— मृगौला रोग उपचारमा सहयोग पु¥याउने
“Prevention is beter than cure”
दिर्घ मृगौला रोग लागेर उपचार गर्नुभन्दा रोग लाग्न नदिन जनचेतना फैलाउने र सुरुवाती अवस्थामा नै रोगको पहिचानमा मद्दत गर्ने ‘मृगौला बचाउ अभियान’ को लक्ष्य हो ।
० नेपालमा डायलासिस रोगको अवस्था कस्तो छ ?
विगतको तुलनामा केही सेवामा विस्तार र थोरै सहज भए पनि दिनानुदिन दीर्घ रोगका विरामी बढेका छन् । पूर्वदेखि पश्चिमसम्म विरामी छन् । धेरै जिल्लामा डायलासिस सेवा छैन । भएको ठाउँमा पनि पर्याप्त छैन । सरकारले प्रत्येक जिल्ला अस्पतालमा डायलासिस सेवा विस्तारको सुनिश्चितता गर्नुपर्छ ।
० कोरोना भाइरसको दोस्रो लहरले मृगौला रोगीलाई धेरै नै असर पारेको पाइयो, के कारणले यस्तो अवस्था आएको होला ?
दीर्घ मृगौला विरामीको रोगसँग लड््ने क्षमता कम हुन्छ, यसले COVID 19 को जोखिम र Complication बढ्छ ।
— नियमित चेकजाँच र औषधी खानुपर्ने विरामीले लकडाउन र Covid Infection  को जोखिमको कारणले अस्पतालमा नियमित जाँच गर्न सकेका छैनन् ।
— नियमित हेमोडायलासिस गर्नुपर्ने विरामीले हप्ताको २—३ पटक अस्पताल जानुपर्ने बाध्यताले Covid Infection को जोखिम बढेको छ ।
— साथै कतिपय विरामीले लकडाउनकै कारणले नियमित छुटाउन नहुने औषधी खरिद गर्न नपाएको र सेवन नगर्नाले समस्या बढेको छ ।
० विशेष गरी कुन उमेर समूहमा मृगौला रोग बढी देखापर्छ ?
मृगौला रोग बच्चादेखि बुढासम्म जुनसुकै उमेर समूहमा देखा पर्न सक्छ । त्यसैले सबै उमेर समूहले रोग लागे पनि नलागे पनि वर्षको एकपटक आफ्नो मृगौलाको अवस्था कस्तो छ, केही समस्या छ कि छैन भनेर जाँच गर्नुपर्छ । लक्षण नभए पनि जाँच गर्नुपर्छ ।
० महिला र पुरुषमध्ये कसलाई बढी मृगौला रोग देखा पर्छ ?
पुरुष र महिला दुबैमा मृगौला रोग उत्तिकै लाग्न सक्छ । SLE -Lupus Nephritis रोग चाहिँ धेरै जसो करिब असी प्रतिशत महिलामा देखा पर्छ र बिस प्रतिशत पुरुषमा देखा पर्छ ।
० मृगौला कस्तो अवस्थामा पुगेपछि डायलासिस वा प्रत्यारोपण नै गर्नुपर्छ ?
दीर्घ मृगौलाको रोग लागेर मृगौलाको काम गर्ने क्षमता धेरै कम छ भने डायलासिस वा प्रत्यारोपण गर्नुपर्छ ।
— हामीले विरामीको सेरम क्रियाटिनीन (Serum Creatinine_, लिङ्ग र उमेरको आधारमा EGFR (Glomerular Filtration Rate_ निकाल्छौं ।
— EGFR  15 भन्दा कम  छ भने ] CKD Stage V  भन्छौं ।
— CKD Stage V छ को विरामीलाई डायलासिस वा प्रत्यारोपण गर्नुपर्छ ।
० सुमेरु अस्पतालले मृगौला प्रत्यारोपण सुरु गरेको थियो, कोरोना भाइरस महामारीका कारण रोकियो, अब कहिलेबाट सुरु हुन्छ ?
सुमेरु अस्पतालले अब मृगौला प्रत्यारोपण फेरि सुरु गर्ने सबै तयारी गरेको छ । अब हामी फेरि प्रत्यारोपण गर्न तयार छौं । प्रत्यारोपण गर्न चाहने विरामीले अस्पतालमा सम्पर्क गर्न सक्नु हुन्छ ।

Leave A Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Skip to toolbar
404 Not Found

404

Not Found

The resource requested could not be found on this server!


Proudly powered by LiteSpeed Web Server

Please be advised that LiteSpeed Technologies Inc. is not a web hosting company and, as such, has no control over content found on this site.